Dil Seçin
enfrar

KONFEKSİYON SEKTÖRÜ BAKIŞIYLA VERİMLİLİK

19.03.2018
506 görüntülenme
KONFEKSİYON SEKTÖRÜ BAKIŞIYLA VERİMLİLİK

Dünya nüfusunun çoğalması pazarın büyümesine neden oldu, buna rağmen kaynakların sınırlılığı nedeniyle bu kaynakları aralarında paylaşanların sayısı da artmış oldu; Üretim konusundaki rekabet kızıştı ve artan bir ivme ile kızışmaya devam ediyor. Böylece yeni kaynaklar oluşturma ve kaynakların etkin kullanımı daha da önemli hale geldi. Bilindiği gibi kaynakların etkin kullanımı verimliliğin yükseltilmesi anlamına gelir.

 

Verimlilik mühendisliğin önemli konularından biridir, son yıllarda rekabetin kızışmasıyla çok daha önemli hale gelerek benim gibi bu konu üzerinde çalışan mühendislerin sayısı da artmış oldu. Ben endüstri, bilgisayar ve elektronik mühendisliği bilimlerini kullanarak, verimlilik ve ürün kalitesi ölçme ve arttırma konularında üretim yapan firmalara hizmet veren bir firmanın yöneticisiyim.

 

Bu yazıda bilimsel detaylara çok girmeden genel bir fabrika modellemesi yaptıktan sonra bu konudan bahsedeceğim.

 

Dilerseniz eskiden daha çok kullanılan Arapça kökenli bereket kelimesi ile başlayalım. Sözlük açılıp bakıldığında bereketin karşısında çokluk, bolluk, verimlilik gibi kelimeler görülecektir. Nüfusumuzun çoğunun tarımda çalıştığı yıllarda, tarlalardan elde edilen ürünün bolluğu için kullanıldığını anımsayacaksınız.  Fakat nüfusumuzun çoğunun şehirlere göç edip endüstride çalışmasıyla beraber bu kelime yerini önce randıman ve daha sonra verimlilik kelimesine bıraktı.

 

Verimlilikten bahsetmek için öncelikle dönüştürücü (ve ya üretici) bir sistemi göz önüne almamız gerekir, yani giriş enerjisi (ve ya malzemesi) olan, çıkışta başka bir enerjiye (ve ya ürüne) dönüştürülen çevirici yapıyı göz önüne alarak verimliliği somutlaştıracağız. İşadamları için verimlilikten bahsettiğimize göre lafımızın gideceği yer ve örneğimiz tahmin edileceği gibi fabrikalar olacaktır.

 

Bilindiği gibi fabrikalar endüstrinin yapıtaşlarıdır. Genel olarak kar amacıyla kurulmuş olan  (burada bahsedilen fabrikalar devlet tarafından kurulan ve kar amacı olmayan kuruluşlar değildir) ve mal üreten kuruluşları fabrika olarak tanımlayabiliriz. Dilerseniz şimdi bu kuruluşların bir girdisi ve bir çıktısı olan basit örnek modelini gösterelim ve daha sonra bu modele bir örnek verelim.

 

Genel bir sistem için verimlilik tanımı; Alınan (faydalanılan) enerji miktarının, verilen (harcanan) enerjiye bölündükten sonra yüz ile çarpılarak, yüzde olarak tarif ettiğimiz ve fayda – maliyet hakkında bize çok önemli bir bilgi veren kavram olarak izah edebiliriz. Örneğin bir elektrikli aydınlatma lambası için verimliliğin formülünü yazdığımızda Verimlilik (%) = (Alınan ışık enerjisi / Verilen elektrik enerjisi) x 100 olacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken konu pay ve paydadaki enerji birimlerinin aynı olmasıdır, çünkü verimliliği (%) olarak ifade ederiz.

 

Yeryüzünde bulunan sistemlerin verimliliği  %100 den küçüktür, diğer bir değişle verimliği %100 ve ya üzerinde olan hiçbir sistem yoktur; Bunun anlamı şudur yeryüzünde mükemmel sistem yoktur. Fark ettiğiniz gibi mükemmel sistem tanımını % 100 verimli sistem olarak yaptım. Yeryüzünde mükemmel sistem olsa ve ya icat edilebilseydi bütün savaşların biteceğini ve insanların melekleşeceğini söyleyebiliriz,  çünkü herkese yetecek enerji demek paylaşım sorununun olmaması anlamına gelecektir.

 

Aslında burada her hangi bir sistemde alınan enerjilerin toplamının verilen enerjilerin toplamına eşit olduğunu ifade etmiş olduk. Lamba örneğimiz için verilen elektrik enerjisi = alınan ışık enerjisi + kayıp’tır. Kayıp lamba için ısı enerjisidir(bizim lambadan beklentimiz ışıktır, ısı değildir bu nedenle ısı bizim için kayıptır). Fabrika için düşündüğümüzde enerji, malzeme, işçilik gibi girdilerde muhtemel kayıplar söz konusudur. Böylece en verimli fabrikaların enerji, malzeme, işçilik gibi girdilerdeki muhtemel kayıpların en az olduğu fabrikalardır diyebiliriz, çünkü kayıplar azaldığında verimlilik formülündeki pay kısmı büyüyecek böylece verimlilik artacaktır.

 

Verimliliği fabrikalar için tanımladığımızda; Genel fabrika modelimiz üstünden verimliliği Verimlik(%) = (Çıktı / Girdi) x 100 olarak formüle edebiliriz. Yani verimlilik çıktının girdiye bölünmesinin yüzle çarpılmasıyla, yüzde olarak ifade ettiğimiz ve kar-zarar durumumuzu gösteren en önemli verilerden biri olarak tanımlayabiliriz.

 

 

Dilerseniz örnek fabrikamız tek tip pantolon üreten bir konfeksiyon fabrikası olsun ve işçilik açısından verimliliğini inceleyelim.

 

Operatör sayısı = 100 Kişi

Günlük çalışma süresi = 540 Dakika

Günlük üretilen pantolon miktarı = 1500 Adet

Pantolonun standart süresi = 25 Dakika

 

Verimlilik (%) = (Miktar x Standart Süre / Günlük Çalışma Süresi x Operatör Sayısı) x 100

 

= (1500 x 25 / 540 x 100) x 100

=  69,44

 

Örnek fabrikamızın verimliği % 69,44 dür, kaybedilen insan enerjisi ise 100- 69,44 = % 30,56 dür.

 

Burada görüleceği gibi giriş ve çıkışlar aynı birimler haline getirerek verimliği hesapladık.

 

Aynı hesaplamayı birimler birbirine eşit olacak şekilde diğer girdi ve çıktılar içinde yapabiliriz. Dilerseniz şimdide bir malzeme verimliği örneği verelim.

 

 

Varsayılan veriler:  

 

Pantolon kumaş miktarı = 1,8 Metre kare

Pantolon için kullanılan kumaş miktarı = 2 Metre kare

 

Verimlilik (%) = (Pantolon kumaş miktarı / Pantolon için kullanılan kumaş miktarı) x 100

= (1,8 / 2) x 100

=  90

 

Örnek fabrikamızın kumaş verimliliği % 90’dır, kaybedilen kumaş yüzdesi ise 100- 90 = % 10’dur. Kullanılan malzemenin verimliliğini de böylece hesaplamış olduk.

 

Üretim sektörü açısından ulusal ve uluslar arası ticari rekabet, her geçen gün artan bir ivme ile artmaktadır. Bu rekabette öne geçmenin koşullarından beklide en önemlisi verimliliği arttırmaktır. İşadamlarımızın rekabet güçlerini sürdürmeleri ve arttırmaları için gereken en önemli konulardan biri (beklide en önemlisi) verimliliklerini devamlı ölçmek ve bunu arttırmaktır. Bu konuda yazdığım bu yazı bir yarar sağlarsa ne mutluluk.

 

 

 

Hulisi AYLUÇTARHAN

Yönetici

ARGE BİLİŞİM LTD

htarhan@argebilisim.com

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZIN

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.