Dil Seçin
enfrar

ÜRETİM VERİMLİLİK SİSTEMLERİ

13.01.2018
570 görüntülenme
ÜRETİM VERİMLİLİK SİSTEMLERİ

Verimlilik nedir, nasıl hesaplanır?

Enerji açısından baktığımızda Evren’de ve onun bir parçası olan Dünya’da sonsuz sayıda canlı ve cansız enerji dönüşüm sistemi vardır. Bu sistemler vasıtasıyla her an sonsuz sayıda enerji dönüşümü gerçekleşmektedir. Dönüşüm kelimesini kullandığımıza göre sistem, sisteme giren enerji(ler) (dönüşen enerji(ler)) ve sistemden çıkan enerji(ler) (dönüşülen enerji(ler)) bahsediyoruz demektir. Sistemi genel halde aşağıdaki şekilde gösterebiliriz.

Şekil 1 de gösterilen sistem bir enerji dönüştürme sistemidir. Sistemin verimliliği;

 

Verimlilik= (çıkan enerji / giren enerji) x 100

Formülü ile hesaplanabilir.

Bu formülü sözlü olarak ifade edersek; Sisteme giren enerjinin, % kaçı çıkan enerjiye dönüşebilmiştir? Sorusunun cevabına sistemin verimliliği diyoruz.

 

Verimlilik formülüne biraz daha yakından bakalım;

  1. Verimlilik % olarak ifade edilir. Yani tekrarlayacak olursak giren enerjinin yüzde kaçı çıkan enerjiye dönüşmüştür sorusuna cevaptır.
  2. Verimliliği % olarak ifade etmemiz için payda ki sistemden çıkan enerji ile payda da ki sisteme giren  enerji birimlerinin birimlerinin aynı olması gerekir.

 

Verimlilik kavramını daha rahat anlamak için bir örnek verelim; Hepimizin hayatında önemli yeri olan elektrik lambası iyi bir örnek olur diye düşünüyorum.

Elektrik lambası elektrik enerjisini ışık enerjisine dönüştürmek için icat edilen harika bir sistemdir.

 

Normalde lamba verimi harcanan bir watt lık elektrik enerjisine karşılık, üretilen lumenlik ışık enerjisi olarak ifade edilir. Burada ise belli bir zaman aralığı için harcanan elektrik enerjisine(watt) karşılık bu zaman aralığında elde edilen ışık enerjisi(lumen) olarak bakıyoruz.

 

Verimlilik formülünün lamba sistemine uyguladığımızda;

Lambanın Verimliliği = (Işık enerjisi/ Elektrik enerjisi) x 100 dür.

 

Birimleri eşitlememiz gerekir ki verimi % olarak ifade edebilelim. Elektrik enerji birimi watt ve ışık enerjisi birimi lumendir. Lumen watta aynı sistem için bir sabitle çarpılarak dönüştürülebilmektedir. Kısaca lumen birimini, watt birimine çevirerek lamba verimliliğini hesaplayabiliriz.

Makalemi bitirirken şunu yazmakta yarar var; Şekil 1 de gösterdiğimiz enerji dönüşüm sistem modeli ve Şekil 2 de bulunan lamba örneği, verimlilik kavramını rahat anlamak için kullanılmakla beraber çok vahim başka bir yanlışa neden olmaktadır. Bir sonraki makalemde bu gösterimleri eleştirerek ve yanlış anlamayı önleyici doğru model önereceğim.

 

Yapmış olduğunuz aile, sevgi, dostluk  ve iş yatırımlarının verimli olması dileği ile şimdilik hoşça kalın.

 

Hulisi AYLUÇTARHAN

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZIN

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.