Dil Seçin
trenfrar

ÜRETİM VERİMLİLİK SİSTEMLERİ

13.01.2018
38 görüntülenme
ÜRETİM VERİMLİLİK SİSTEMLERİ

Verimlilik nedir, nasıl hesaplanır(2) ?

Bir önceki yazımda tek enerji girişi, tek enerji çıkışı olacak şekilde enerji dönüşüm sistemi
modellemesi göstererek verimliliği tanımlamıştım. (bakınız VERİMLİLİK NEDİR?(1)

 

Aynı yazımda verimliliğin daha rahat anlaşılabilmesi için V= (Çıkan enerji / Giren enerji) x
100 olarak anlatmıştım.
Yazımın sonunda bu gösterimi eleştirip yeni bir sistem gösterimini ile verimliliği yeniden
tanımlayacağımı yazmıştım.
Şekil 1 de gösterimde sisteme 1 enerji girmekte ve 1 enerji çıkmaktadır.
Enerji vardan yok edilemez ve yoktan var edilemez kanununa göre ve Enerjinin Korunumu
Prensibine göre kapalı bir sisteme giren enerjiler, çıkan enerjilere eşittir. Bu sistem
gösterimine göre;

Giren enerji = Çıkan enerjidir

Verimlilik;

Verimlilik = %100 dür.

Evrende böyle bir sistem yani MÜKEMMEL(kayıpsız) sistem yoktur.

O halde rahatlıkla bu sistem gösteriminin yanlış olduğunu ve verimliliği tam anlamıyla
açıklamadığını söyleyebiliriz.
Şimdi yeni sistem gösterimini şekil 2 de veriyorum.

 

Tekrar Enerjinin Korunumu Prensibine göre ifade edersek çıkan enerjilerin toplamı = giren
enerjilerin toplamıdır.
Fromülle ifade edersek;

=

Formül 1: Enerji korunumu prensibi

Şekil 2, anlattığımız konuyu anlamakta oldukça kullanışlı bir gösterimdir. Birkaç çıkarım
yapalım;
1- Bir enerji dönüşümü için en az bir “giren enerji” çeşidi olmalıdır.
2- En az iki enerji çeşidi açığa çıkar.
3- Verimlilik hedef çıkan enerji üstünden hesaplanır.

Şekil 2 de amaç(hedef) enerji “çıkan enerji 1” ise;

VERİMLİLİK = (çıkan enerji 1 / ) x 100 dür.
Eğer “giren enerji” de tek çeşitse;
VERİMLİLİK = (çıkan enerji 1 / giren enerji 1 ) x 100 dür.

Şimdide yine önceki yazımızda olduğu gibi lamba örneğinden gidelim.

 

Şekil 3: Elektrik enerjisinin ışık enerjisine dönüşüm sistemi(Lamba)

Burada da görüldüğü gibi lambaya elektrik enerjisi giriyor ve (yanlızca) ışık enerjisi çıkıyor.

 

Eğer sadece elektrik enerjisi giriyor ve yine sadece ışık enerjisi açığa çıkıyor olsaydı
Verimlilik %100 dür demek durumunda kalacaktık. Böyle bir lamba icat edilmedi henüz.
Şimdi lamba sistemi örneğinin doğru gösterimini çizelim;

 

 

Şekil 2 de yaptığımız çıkartımları örneğimize uyarlayalım;

1- Lambanın giriş enerjisi elektriktir.
2- Lambadan en az iki enerji çeşidi açığa çıkar(Işık ve Isı).
3- Lamba verimliliği ışık enerjisini kullanarak hesaplarız çünkü lambadan ısı
beklemiyoruz ve ısı enerjisi bizim için kayıptır.
4- Verimlilik hedef çıkan enerji yani ışık enerjisi üstünden hesaplanır.

 

Bir sistemde verimliliğin; “Çıkan enerji / giren enerji x 100 şeklinde ki kısa tanımı yanıltıcı
bir tanımdır” tezimizi yukarıda açık şekilde ispatlamış olduk.
Verimlilik hedef enerjinin, giren enerji(ler)e oranı çarpı 100 dür tanımı doğru olandır.
Verimlilik kavramı mühendisliğin özüdür. Verimlikle ilgili yazılarıma devam edeceğim.
Yapmış olduğunuz aile, sevgi, dostluk ve iş yatırımlarının verimli olması dileği ile şimdilik
hoşça kalın.

 

Hulisi AYLUÇTARHAN

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.